...

นิ่วในระบบทางเดินปัสสาวะ

นิ่วในระบบทางเดินปัสสาวะ

       นิ่ว เป็นปัญหาสำคัญของระบบทางเดินปัสสาวะ หากนิ่วมีขนาดเล็กจะสามารถหลุดออกมาได้เองกับปัสสาวะ โดยไม่เกิดปัญหากับไต แต่หากนิ่วมีขนาดใหญ่จนเกิดการอุดกั้นของระบบทางเดินปัสสาวะ ไม่ว่าจะส่วนใดก็ตาม อวัยวะที่อยู่ก่อนถึงบริเวณที่มีการอุดกั้นนั้นจะเกิดการอักเสบ และมักมีการติดเชื้อร่วมด้วย จากการท้นของปัสสาวะที่ไม่สามารถระบายออกมาได้ เช่น ผู้ที่เป็นนิ่วอุดกั้นบริเวณท่อไต จะทำให้เกิดไตบวมอักเสบ และติดเชื้อตามมา ส่วนผู้ที่มีนิ่วอุดกั้นที่ท่อทางเดินปัสสาวะ จะทำให้เกิดการอักเสบของกระเพาะปัสสาวะ เป็นต้น ทั้งนี้การเป็นนิ่วบริเวณท่อไตข้างใดข้างหนึ่ง ผู้ป่วยจะยังสามารถถ่ายปัสสาวะได้แต่ปริมาณปัสสาวะอาจลดลง แต่หากเป็นนิ่วบริเวณท่อปัสสาวะ ผู้ป่วยมักมีอาการปัสสาวะติดขัดเป็นอาการนำ

 

สาเหตุ

  • พันธุกรรม

  • อายุ 30-60ปี

  • เพศชาย พบมากว่า เพศหญิง

  • อาหาร รับประทานอาหารที่มีสารก่อนิ่วสูง

  • ภูมิอากาศ ประเทศที่มีภูมิอากศร้อนพบนิ่วมากกว่าประเทศที่มีภูมิอากาศเย็น

  • ยา ยาบางชนิดเพิ่มโอกาสการเป็นนิ่ว เช่นวิตามินซี และแคลเซียม เป็นต้น

  • ความเครียด

  • บุคคลที่มีความผิดปกติเกี่ยวกับการสร้างและสลายสารก่อนิ่ว

 

อาการและอาการแสดง

  • เป็นนิ่วในไตหรือท่อไต

    • ปวดบั้นเอวข้างใดข้างหนึ่ง

    • มีไข้

    • คลื่นไส้ อาเจียน

    • ปริมาณปัสสาวะอาจลดลง

  • เป็นนิ่วในกระเพาะปัสสาวะหรือท่อปัสสาววะ

    • ปัสสาวะติดขัด

    • ปัสสาวะบ่อย ปัสสาวะมีเลือดปน

    • ปวดหน่วงท้องน้อย

    • ปัสสาวะกระปิบกระปรอย

    • อาจมีไข้ร่วมด้วย

 

การวินิจฉัย

  1. ซักประวัติ ตรวจร่างกาย

  2. เอ็กซเรย์

  3. อัลตราซาวด์ช่องท้องส่วนล่าง

  4. ส่องกล้องตรวจกระเพาะปัสสาวะ

 

การรักษานิ่วในระบบทางเดินปัสสาวะ

  • การรักษาด้วยยา

 

การป้องกันการเป็นนิ่วในระบบทางเดินปัสสาวะ

  • ดื่มน้ำบ่อยๆ วันละ 1,500-3,000 ml.

  • ไม่กลั้นปัสสาวะ

  • หลีกเลี่ยงอาหารที่มีออกซาเรตสูง ได้แก่ ยอดผัก ผักโขม ผักกระเฉด ถั่ว ชา ช็อกโกแลต พริกไทยดำ และผลิตภัณฑ์จากถั่วเหลือง

  • หลีกเลี่ยงอาหารที่มีกรดยูริกสูง เช่น เนื้อสัตว์ เครื่องในสัตว์ สัตว์ปีก อาหารทะเล และอาหาร

  • หลีกเลี่ยงอาหารที่มีสารซีสทีนสูง เช่น นม ไก่ เป็ด

     

    ติดต่อสอบถามเพิ่มเติมได้ที่ศูนย์ศัลยกรรม โรงพยาบาลกรุงเทพจันทบุรี 039-319888